η ΦΩΝΗ της ΣΥΜΗΣ

ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΒΟΔΙΟΥ

ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΒΟΔΙΟΥ
Του Συνεργάτη μας Αθανάσιου Κονταρίνη
Η Σύμη και συγκεκριμένα ο Γιαλός, είναι ένας νεοκλασικός οικισμός, δομημένος στα πρότυπα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής με συγκεκριμένες αναλογίες, που όπως προβάλλονται είναι θεμελιωμένες στις βάσεις της Γεωμετρίας.
Την επιβλητική αυτή εικόνα, την ομορφαίνουν πιο πολύ και την εξατομικεύουν ακόμα περισσότερο, οι στέγες, τα φουρούσια και τα αετώματα.
Καταμεσής του αετώματος κάθε σπιτιού, υπάρχει ένα κόσμημα «Το μάτι του βοδιού».
Όπως έλεγαν οι παλιοί, αφού έφτιαξαν το τρίγωνο της στέγης, έβαλαν και ένα πλουμί στη μέση για μην είναι σκέτο.
Το μάτι του βοδιού, ξεκίνησε στην αρχή σαν φεγγίτης τρυπητός, που πέρα από τη λειτουργικότητα του (το φωτισμό δηλαδή), είχε σχέση με το δομικό – στατικό μέρος του κτιρίου, και τούτο διότι προκαλούσε εξισορρόπηση της πίεσης του αέρα πάνω και κάτω από τη στέγη, στην ουσία δηλαδή, απέτρεπε την αποκόλληση των κεραμιδιών, βοηθώντας παράλληλα στον αερισμό του εσωτερικού χώρου, μειώνοντας εμμέσως το βάρος της κατασκευής.
Με άλλα λόγια, δημιουργούσε ένα είδος αποσυμπίεσης.
Σήμερα τα σπίτια που κτίζονται, δεν έχουν φεγγίτη, διότι κατασκευάζονται με νέους τρόπους νέα υλικά.
Το μάτι του βοδιού, συνεχίζει όμως να εμφανίζεται στις σύγχρονες κατασκευές υπό μορφή διακοσμητικού.
Έτσι συναντάμε διάφορα σχήματα, όπως κύκλο, τρίγωνο, τετράγωνο και ρόμβο με πολύ όμορφα σχέδια και τεράστια ποικιλία χρωμάτων και θεμάτων.
Στον πλουραλισμό όμως των εξαιρετικών αυτών παραστάσεων, κυριαρχεί ο σταυρός.
Ο σταυροειδής τύπος, διακρίνεται με τη σειρά του σε ακτινωτό, λογχοειδή, κ.α.
Το μάτι του βοδιού λοιπόν με το σταυρό αφ’ ενός εκφράζει το θρησκευτικό συναίσθημα, και αφετέρου με το υπόλοιπο θέμα τη γενικότερη αισθητική της οικογένειας.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τηρουμένων των αναλογιών, επέχει θέσει «οικοσήμου».
Το μάτι του βοδιού όπως ισχυρίζονται ορισμένοι έχει ρίζες στην αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα ότι είναι μετεξέλιξη του «ρόδακα».
Ο Ρόδακας σημαίνει ρόδο, τριαντάφυλλο δηλαδή, ο οποίος είναι σύμβολο εξουσίας και συνάμα φυλακτό.
Παράλληλα είχε και την έννοια της ισχύος αλλά και του κακοδιώχτη.
Στα αρχαία χρόνια, ο ρόδακας ήταν στολίδι και τον φορούσαν στο κεφάλι τους οι βασίλισσες.
Ανάλογα με τον αριθμό των φύλλων του, είχε και τη σημασία του.
Ουσιαστικά, απεικόνιζε τα στοιχεία του ζωδιακού κύκλου (αέρας, νερό, γη, φωτιά) με όλες τις εκφάνσεις τους.
Η παράδοση λοιπόν διατηρείται αναλλοίωτη μέχρι και σήμερα, με άλλα λόγια όπως στα μωρά φοράνε το ματάκι για να μην τα ματιάσουν, έτσι και το σπίτι χρειάζεται το δικό του μάτι για να διώχνει τα δαιμόνια.
Εκτός από τη Σύμη, το μάτι του βοδιού συναντάται και σε άλλα νησιά της Δωδεκανήσου όπως στη Ρόδο και στη Κω σε πολύ μικρότερη κλίμακα.
Ένα μάτι μέσα σε πέτρινη κορνίζα, είναι το πρώτο που συναντάς ερχόμενος, και το τελευταίο που κουβαλάς μαζί σου φεύγοντας από τη Σύμη.


http://www.symiphotos.com/albums/userpics/10002/31_28Custom29~5.jpg

10.02.2016. 13:58

Symi Photos Patitiria Books about Symi Symi Map